ကုိ႐ုပ္ဆုိး (မေနာေျမ)

ကမာၻတခုလံုးက မ်က္ေျခမျပတ္ ေစာင္႔ၾကည္႔ရတဲ႔ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလမွာ ၄၄ ေယာက္ေျမာက္ ျဖစ္လာမဲ႔ အေမရိကန္သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ထူးျခားမႈေတြနဲ႔ ျပည္႔ႏွက္လို႔ေနတယ္။

ေနာက္ သံုးပတ္ေလာက္ဆိုယင္ပဲ ၂၀၀၈ ဇန္န၀ါရီေရာက္ၿပီမို႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံထဲမွာ ျပည္နယ္ အသီသီးက ပါတီတြင္း သမၼတေလာင္းေရြးခ်ယ္ပြဲေတြ သူႏိုင္ကိုယ္ႏိုင္ႀကဲဖို႔ စတင္ၿပီေလ၊ နယူးေယာက္ျပည္နယ္က ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီကေန ၀င္ေရာက္အေရြးခ်ယ္ခံမယ္႔ ဟီလာရီ ေရာဒ္ဟမ္ ကလင္တန္ဆိုတာ ကမာ႔ၻျပည္သူေတြနဲ႔ သိပ္ေတာ႔ စိမ္းမေနပါဘူး လြန္ခဲ႔တဲ႔ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားဆီက အိမ္ျဖဴေတာ္မွာ First Lady လို႔ေခၚတဲ႔ သမၼတကေတာ္အျဖစ္ ေနထိုင္သြားသူပါ၊ ေနာက္သူ႔ရဲ႔ ေက်ာ္ၾကားမႈ ကေတာ႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ႔ အေတာ္ဆံုး ေရွ႔ေန ၁၀၀ ထဲမွာ သူလည္း ထိပ္တန္းစာရင္း၀င္သူပါ၊ အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ႔ အင္အားႀကီး ပါတီေတြျဖစ္တဲ႔ ဒီမိုကရက္တစ္ နဲဲ႔ ရီပါဗလစ္ကင္ ပါတီ ႏွစ္ခုရဲ႔ သမၼတေလာင္းေတြၾကားမွာ တစ္ေျပးေနတဲ႔ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီက နယူးေယာက္ျပည္နယ္ ဆီးနိတ္အမတ္ တဦးပါ၊ သူမဟာ အေမရိကန္သမိုင္းမွာ ပထမဆံုး မွတ္တမ္း၀င္ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမာက္ခံရတဲ႔  သမၼတ ကေတာ္ လႊတ္ေတာ္အမတ္တဦးပါ၊ ေနာက္ထပ္ ဆက္တိုက္က်ဳိးမယ့္ စံခ်ိန္ေတြကေတာ႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာ ပထမဆံုး အမ်ဳိးသမီး သမၼတျဖစ္လာႏိုင္ၿပီး၊ လင္ေရာ မယားပါ သမၼတ ျဖစ္လာ ျဖစ္ႏိုင္သူျဖစ္ၿပီး ခင္ပြန္းသည္ သမၼတေဟာင္း ဘီလ္ကလင္တန္ ကေတာ႔ First Gentleman ျဖစ္လာမွာပါ။

      ေအာက္တိုဘာလ ၂၆ရက္ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္မွာ အလယ္အလတ္တန္းစား ေအာင္ျမင္တဲ႔ ခ်ည္မွ်င္ႏွင္႔ အထည္လိပ္ထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းရွင္ ဟုရွ္ အဲစ၀ပ္ ေရာ႔ဒ္ဟမ္ နဲ႔ ေဒၚရသီ အမ္မာ ဟိုး၀ဲလ္ တို႔ကေန ရွီကားဂိုး၊ အီလီႏြိဳက္ျပည္နယ္မွာ ေမြးဖြားပါတယ္၊ ၀ယ္လက္(စ္)ေလ ေကာလိပ္ကေနၿပီးေတာ႔ နာမည္ေက်ာ္ ေယးလ္ တကၠသိုလ္ကေန ဥပေဒ ဘာသာရပ္နဲ႔ ၁၉၇၃မွာ ေက်ာင္းၿပီးပါတယ္၊ ၁၉၇၅မွာ အာကင္ေဆာလ္က ၀ီလ္ယံ ဂ်က္ဖါဆင္ ကလင္တန္နဲ႔ လက္ထပ္ပါတယ္၊ သမီးတဦးထြန္းကားၿပီး ခ်ဲလ္ဆီးလို႔ အမည္ရပါတယ္၊ ၁၉၇၉မွာ ၀ါသနာတူ အမ်ဳိးသမီးမ်ားႏွင္႔ “ႏွင္းဆီ ဥပေဒ အက်ဳိးေဆာင္” လုပ္ငန္းကို ထူေထာင္ပါတယ္၊ ၁၉၈၈ နဲ႔ ၁၉၉၁ အေရာက္မွာေတာ႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ထိပ္တန္း ဥပေဒအက်ဳိးေဆာင္နဲ႔ အေတာ္ဆံုးေရွ႔ေန စာရင္း၀င္္လာ ပါတယ္၊ ၁၉၇၉ ကေန ၁၉၈၁ မွာေတာ႔ အာကင္ေဆာလ္ျပည္နယ္ရဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးကေတာ္ ျဖစ္လာၿပီး္၊ သူမဟာ လူမႈေရး၊ က်န္းမာေရးလုပ္ငန္းေတြ နဲ႔ ကေလးသူငယ္ အေရးကို အထူးစိတ္၀င္စားသူ ျဖစ္ပါတယ္၊ ေနာက္ပိုင္း ကမာၻေက်ာ္ ေ၀ါလ္မတ္ ကုန္တိုက္ နဲ႔ အျခားေသာ ကုမၼဏီမ်ားမွာလည္း ဘုတ္အဖြဲ႔ ဒါရိုက္တာ အျဖစ္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ တာေတြကိုလည္း ေတြ႔ရပါတယ္။

      ခင္ပြန္းသည္ သမၼတျဖစ္လာၿပီးတဲ႔ ၁၉၉၂ ေနာက္ပိုင္းမွာ လူတိုင္းေခါင္းခဲၾကရတဲ႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာ ေဆး၀ါး ကုသစရိတ္ႀကီးျမင္႔မႈရဲ႔ တစိတ္တေဒသ ကေလးမ်ား ေဆး၀ါးအလကား ကုသႏိုင္ခြင္႔ အာမခံ ကို ကလင္တန္ က်န္းမာေရး ေစာင္႔ေရွာက္ကုသမႈ အစီစဥ္ဆိုၿပီး ေဆာင္ရြက္ပါတယ္၊ အထူး ေလးစားေလာက္တာကေတာ႔ ၁၉၉၆ခုႏွစ္ “ေရျဖဴ အရႈတ္ေတာ္ပံု” နဲ႔ ၁၉၉၈ခုႏွစ္ “ေမာ္နီကာ လူ၀င္စကီး အရႈတ္ေတာ္ပံု”ေတြမွာ ခင္ပြန္းသည္ရဲ႔ ေနာက္ကေန မားမားမတ္မတ္ ရပ္တည္ေပးခဲ႔တာပါပဲ၊ ဘီလ္ကလင္တန္ သမၼတေလာင္းအျဖစ္ မဲဆြယ္ပြဲတခုမွ သူမေျပာတဲ႔ စကားတခုဟာ ယေန႔ကမာၻစီးပြာေရး ေၾကာ္ျငာမ်ားမွာ အလြန္အသံုးတည္႔လွပါတယ္၊ သူမက အေမရိကန္ျပည္သူေတြကို “ရွင္တို႔ အခုဒီ သမၼတကို မဲေပးၾကမယ္ဆိုယင္ သိပ္ေတာ္တဲ႔ ဥပေဒ အက်ဳိးေဆာင္တေယာက္ အဆစ္( အလကား) ရမယ္ ….. အဲဒါဘာလဲ သိလား Two in One” လို႔ ဆိုတယ္ ဒါကို ကမာၻ႔စီပြားေရးသမားေတြ ဒီစကားကို မ်က္ေစ႔က်ၿပီး (2 in 1), (3 in 1) ေနာက္ေတာ႔ (4 in 1) အဲဒီလို ေရလဲသံုးေနၾကတာလို႔ အေထာက္အထားမ်ားက ဆိုတယ္။

      ၂၀၀၀ ခုႏွစ္၀န္းက်င္မွာ နယူးေယာက္ က ခ်က္ပါကြာ အရပ္မွာအိမ္တလံုး၀ယ္ၿပီး ႏိုင္ငံေရးေလာက ေျခစံုပစ္၀င္လာကာ နယူးေယာက္ျပည္နယ္ ဆီးနိတ္အမတ္ျဖစ္လာပါတယ္၊ သူမရဲ႔ ကိုယ္ေရး အထၳဳပၸတိ ေတြ ေရးသားထားတဲ႔ “သမိုင္းတြင္ ေနထိုင္ျခင္း”ဆိုတဲ႔ စာအုပ္ဟာ ဘာသာစကား ၁၂မ်ဳိးနဲ႔  အုပ္ေရေပါင္း ၁.၃ မီလီယံ အုပ္ေရ ေရာင္းရတဲ႔ အေရာင္းရဆံုး ( ဘက္ဆဲလ္လား ) စာအုပ္တအုပ္ပါ၊ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ တိုက္ခိုက္မႈ ေနာက္ပိုင္း သူမရဲ႔ မိတ္ေဆြေတြနဲ႔ ဂရုတစိုက္ ေဇာင္းေပးလုပ္လာတာက လံုၿခံဳေရးႏွင္႔ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ထိမ္းသိမ္းေရး ရံပံုေငြ အဖြဲ႔ဖြဲ႔ၿပီး ေ၀ါလ္ထရိတ္စင္တာမွာ ေသဆံုးသြားသူ အနာတရျဖစ္သူေတြရဲ႔ မိသားစု၀င္ေတြကိုထိေရာက္စြာ ကူညီခဲ႔ၿပီး နယူးေယာက္ၿမိဳ႔ေတာ္ ျပန္လည္ဖြင္႔ၿဖိဳးေရး၊ လံုၿခံဳေရး၊ က်န္မာေရး၊ ေနာက္ထပ္တခါ ထပ္မံတိုက္ခိုက္မႈမ်ဳိး မႀကံဳေတြ႔ရေအာင္ ျပည္ထဲေရး လံုၿခံဳမႈကိစၥေတြကို အထူးဦးစားေပး ေဆာင္ရြက္တိုက္တြန္း လုပ္ေဆာင္လာပါတယ္။

      အဲလိုလံုၿခံဳေရးရာေတြ အထူးျပဳလုပ္ေဆာင္လာတာနဲ႔ အညီ ႏိုင္ငံေတာ္လံုၿခံဳမႈ ဆိုင္ရာကိစၥေတြ အေမရိကန္စစ္တပ္ လိုအပ္ခ်က္ေတြ သိရွိႏိုင္ရန္ အီရတ္၊ အာဖဂန္နစၥတန္ စစ္ေျမျပင္ေတြ နယူးေယာက္နားက ဖို႔ဒ္ဒရမ္ အေမရိကန္ေနာက္တန္း စစ္စခမ္းေတြ၊ ေ၀ါလ္တာ ရိဒ္စစ္ေဆးရံုေတြလို အစရွိသျဖင္႔ သြားေရာက္ လည္ပတ္ၿပီး ပင္လယ္ေကြ႔စစ္ပြဲ ၌ စိတ္ဓါတ္အနာတရျဖစ္မႈေတြ အေမရိကန္စစ္တပ္၊ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးတပ္၊ အရံတပ္ရင္းမ်ားရဲ႔ ႏိုင္ငံရပ္ျခားမွာ ႀကံဳေတြ႔ရတဲ႔ အမွားမ်ား၊ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို လစ္လွ်ဳရႈမထားပဲ အေျဖရွာခဲ႔ပါတယ္၊ ၿပီးေတာ႔ ဗဟိုအစိုးရရဲ႔ ကြန္ဂရက္မွာ ဥပေဒျပဳ ခ်ည္ေႏွာင္ထားတဲ႔ အလယ္အလတ္တန္းစား ျပည္သူမ်ားအတြက္ လစာတိုးျမွင္႔ေရးကိစၥမ်ား၊ လူတန္းစားေပါင္းစံု ရင္စည္းခံၾကရတဲ႔ အခြန္အတုပ္ စီးၾကပ္မႈမ်ား ေလွ်ာေပါ႔ေရး၊ အလုပ္အကိုင္ အခြင္႔လမ္းေကာင္းမ်ား ပိုမိုဖန္တီးေရး၊ သမၼတ ဘုရွ္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈကာလမွာ မီလီယံနဲ႔ခ်ီတဲ႔ အေမရိကန္ မိန္းမသားေတြ ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်မႈ ေလွ်ာ႔က်ေအာင္ အေလးထား သူမေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ႔တယ္၊ ကမာၻေပၚမွာ HIV/AIDS ေ၀ဒနာသည္မ်ားတိုးပြားလာမႈမွ အစ ေဆး၀ါးကုသမႈဆိုင္ရာ မွားယြင္းမႈမ်ား နည္းႏိုင္သမွ် ေလွ်ာ႔ခ်ႏိုင္ေရး၊ ဆူဒန္ႏိုင္ငံ ဒါဖါလ္း ကိစၥရဲ႔ အေမရိကန္ပါ၀င္ပါတ္သက္မႈမွာလဲ သူမရဲ႔ အခန္းက႑ဟာ ႀကီးမားက်ယ္ျပန္႔လွပါတယ္။ ဒါေတြကို အဓိကထားလုပ္ေဆာင္ႏိုင္တာ ဟာ သူမခင္ပြန္း သမၼတႀကီး ဘီကလင္တန္ လက္ထက္မွာ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ သံခင္းတမန္ခင္း ေကာင္းမြန္ခဲ႔တာေတြရဲ႔ အေတြ႔ႀကံဳေကာင္းေတြ သူမ ေက်ာင္းသူဘ၀ ကတည္းက အေမရိကားမွ ကမာၻေက်ာ္ လူ႔အခြင္႔အေရး (လူမည္းမ်ား)  ေခါင္းေဆာင္ မာတင္လူသာကင္း ရဲ႔ ေဟာေျပာပြဲမ်ား သြားေရာက္ နားေထာင္ေလ႔ရွိတယ္ ဆိုတာကေန ဒီဗ်ဴဟာေတြ အေျခခံတယ္လို႔ စာေရးသူ ယံုၾကည္ပါတယ္။

       ဒီလို ေဆာင္ရြက္မႈ အခင္းအက်င္း ေကာင္းေတြေၾကာင္႔ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္မွာ ဟီလာရီ ကလင္တန္ဟာ နယူးေယာက္ ၿမိဳ႔သားမ်ား အားေပးမႈနဲ႔ ဆီးနိတ္လႊတ္ေတာ္မွာ ၆၇ရာခိုင္ႏႈန္း ေထာက္ခံမႈရခဲ႔တယ္၊ ၾသဇာ အရွိန္အ၀ါႀကီးမားတဲ႔ ေလာ႔(စ္)အိန္ဂ်လိ(စ္) ထိုင္း သတင္းစာႀကီးရဲ႔ ၿပီးခဲ႔တဲ႔ လကုန္ပိုင္းအထိ မဲစစ္တမ္းေကာက္ယူမႈ စာရင္းဇယားမ်ားအရ ထိပ္တန္းပါတီႀကီး ႏွစ္ခုျဖစ္တဲ႔ ရီပါဗလစ္ကင္ ပါတီ နဲ႔ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ တို႔မွာ ဟီလာရီ ကလင္တန္ဟာ ၿပိဳင္ဘက္မ်ားထက္ ၄၈ႏႈန္းနဲ႔ ထိပ္ဆံုးကေန ေျပးေနသလို၊ ရီပါဗလစ္ကင္ပါတီက နယူးေယာက္ၿမိဳ႔ေတာ္၀န္ ရႈဒီ ဂူလီယာနီ ဟာ ၃၂ ႏႈန္းရရွိေနျခင္းကိုၾကည္႔ယင္ သူမဟာ ၿပိဳင္ဘက္မ်ား အၾကားအျပတ္အသတ္ ကြာလွမ္းေနသည္ကို ၾကည္႔ျခင္းျဖင္႔ အလားလာေကာင္းမ်ားရွိေနၿပီး အခ်ဳိ႔ေသာ ႏိုင္ငံေရး အကဲခတ္သံုးသပ္သူမ်ားက အေစာပိုင္းတြင္ အထူးသျဖင္႔ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ ပိုင္ဆိုင္ေသာ ႏိုင္ငံ၏ ကံၾကမၼာကို အမ်ဳိးသမီး တဦးရဲ႔လက္ထဲ ၀,ကြက္အပ္လိုက္ျခင္းကို စိုးရိမ္ေၾကာင္႔ၾကမႈေတြ ရွိခဲ႔ေပမယ့္ အေျခခံဥပေဒ စိုးမိုးတဲ႔ ႏိုင္ငံျဖစ္တာနဲ႔ အညီ သိပ္ျပႆနာ မရွိလွဘူးလို႔ဆိုတယ္၊ အျခားျပႆနာ တခုက ဘာသာေရး အစဲြလမ္းႀကီးသူ ေရွးရုိးစြဲေတြဆီမွာေတာ႔ သူမ မဲရရွိႏိုင္မယ္ မထင္ၾကျပန္ပါဘူး၊ သူမ အားေကာင္းေစတဲ႔ အခ်က္ကေတာ႔ လက္ရွိအာဏာရ ပါတီ ရီပတ္ဘလစ္ကင္ သမၼတ ဘုရွ္အစိုးရဟာ ျပည္ပေရးရာ ကိုင္တြယ္မႈ မွားယြင္းတယ္လို႔ ျပည္သူေတြက ဆိုေနၾကတဲ႔ ၾကားထဲ တဇြတ္ထိုး လုပ္ေဆာင္မႈေၾကာင္႔ ေရွ႔မတိုး ေနာက္မဆုတ္သာ အေခ်အေနေတြ ရွိေနခဲ႔ရတာဟာ သူမအတြက္ ရရွိမဲ႔ မဲျပားေတြ ျဖစ္ေနခဲ႔တယ္လို႔ အကဲခပ္သူေတြ သံုးသပ္ေနခဲ႔ၾကပါတယ္။

      အေမရိကန္ေတြထဲမွာ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ၾကားရတဲ႔ မတူကြဲျပားတဲ႔ လူ၊ မတူကြဲျပားတဲ႔ အိုင္ဒီယာဆိုတဲ႔ စကားေတြ အေတြးအေခၚေတြဟာ သူမ သမၼတျဖစ္လာေစမဲ႔ တြန္းအားေမာင္းႏွင္မႈေတြျဖစ္ၿပီး အေမရိကန္ႏိုင္ငံ သမိုင္းကို ေျပာင္းျပန္လွန္ဖို႔ အတြက္ပထမဆံုး အမ်ဳိးသမီး သမၼတျဖစ္လာမဲ႔ ဟီလာရီ ကလင္တန္ ဟာ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံေရးကိုလဲ တြန္းလွန္ေျပာင္းလဲႏိုင္ပါ႔ မလားလို႔ အမိျမန္မာျပည္ဖက္ လွမ္းေမွ်ာ္ ၾကည္႔ရင္း ပုခက္လႊဲတဲ႔ လက္ေတြ ကမာၻကို အုပ္စိုးမဲ႔အေရး ေတြးၾကည္႔ မိပါေတာ႔တယ္။

x x x