အာဏာရွင္မ်ားရဲ့ အစြယ္ကိုရိုက္ခ်ိဳးျခင္း (၁၃)

တံံခါးဖြင့္၀ါဒရဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာမ်ား (Lithuania)

ခြန္ဆုိင္း

Tom/Youth embrace the future

ဆုိဗီယက္ေခတ္က လစ္သူေရးနီးယန္းတုိ႔၏ အာဏာဖီဆန္ေရး ျပယုဂ္ ျဖစ္ခဲ့သည့္ လက္၀ါးကပ္တုိင္ေတာင္ကုန္း

၁၉၈၀ ခုႏွစ္မ်ားရဲ့ ေနာက္ပိုင္း ေတြ နဲ႔ ၁၉၉၀ အေစာပိုင္းေတြမွာ  ဆိုဗီယက္ယူနီယံဟာ  ရုရွားကို  ဗဟိုျပဳထားတဲ့ အားေတြ ဖရိုဖရဲျဖစ္ကုန္ျပီး ပါထားတဲ့ သူ႔ေလာင္းရိပ္ေအာက္က ႏိုင္ငံေတြဟာ ကိုယ့္လြတ္လပ္ေရး ကိုယ္ရွာလာၾကတယ္။ အဲဒီမွာ လစ္သူေရးးနီးယားဟာ  တပ္ဦးက ၾကိဳးစားရုန္းထြက္္တဲ့ ႏိုင္ငံျဖစ္လာတယ္။ ႏိုင္ငံေရးလွဳပ္ရွားမွဳ နဲ႔ လူထုသပိတ္ေတြေၾကာင္႔ လစ္သူေရးနီးယားဟာ လြတ္လပ္ေရး ရခဲ့တယ္္္။ အေရွ႔ဥေရာပက သူ႔လက္္ေအာက္ခံ ႏိိုင္ငံေတြခြဲထြက္တာကိို စိတ္မပါလက္မပါ အေရးယူ တားဆီးခဲ့ရတဲ့ ဆိုဗီယက္ရဲ့ ပါ၀ါကုိ ေက်ာ္လႊားႏိုင္ခဲ့ၾကတယ္။

အဲဒီအခ်ိန္ကစလို႔ လစ္သူေရးနီးယားဟာ တျခားတျခား ဆိုဗီယက္ လက္ေအာက္က ရုန္းထြက္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြလိုဘဲ ဆိုဗီယက္ေခတ္ က နတ္ဆိုးေတြ နဲ႔ ဆက္ နပန္းလံုးရတယ္။ KGB ေတြနဲ႔ သူ႔ အစဥ္အလာ ေခါင္းကိုင္ ဆရာၾကီးေတြ ၾကိဳးကိုင္တာကို ခံခဲ့ရတဲ့ လစ္သူေရးနီးယားအဖိို႔ ဒီေန႔ ဒီမိုကေရစီ ခရီးမွာ KGB  ေတြရဲ့ ထက္္လွတဲ့ၾသဇာအာဏာရယ္၊ သူ႔လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္း ထုိးေဖါက္ႏိုင္စြမ္းေတြရယ္ဟာ သူ႔ တိုင္းျပည္အတြက္ က်ားကုတ္ က်ားခဲ ျဖတ္သန္းၾကရမယ့္လမ္းလို႔ နားလည္ထားၾကပါတယ္။

ဆိုဗီယက္တို႔ ပထမအၾကိမ္သိိမ္းပိုက္မွဳ

၁၉၁၈ ဂ်ာမန္နဲ႔ ရုရွား အင္ပါယာေတြြ ျပိဳလဲျပီး လစ္သူေရးနီးယားဟာ ႏိုင္ငံတခု ဘ၀ကို ရခဲ့တယ္။ ၁၉၁၈ ေဖေဖၚ၀ါရီမွာ သူ႔ႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးကို ေၾကညာတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၂ ႏွစ္ပဲ ခံတယ္။ ျမိဳ႔ေတာ္နဲ႔ Vilnius ျပည္နယ္ေတြဟာ ဒုတိယကမၻာစစ္ ျဖစ္တဲ့အထိ ပိုလန္လက္ေအာက္မွာ ေနသြားခဲ့ရျပီး ဒုတိယ ကမာၻစစ္ စ,ေတာ့လည္း စတာလင္ နဲ႔ ဟစ္တလာတို႔ ၁၉၃၁ ၾသဂုတ္ မွာခ်ဳပ္တဲ့ Molotov-Ribbentov စာခ်ဳပ္အရ လစ္သူေရးနီးယား၊ လပ္ဗီးယား၊ အက္စတိုးနီးယား တို႔ဟာ ဆိုဗီယက္တို႔ အတင္းအၾကပ္ သိမ္းပိုက္မွဳ ေအာက္မွာ ဆက္ေနလာခဲ့ရျပန္တယ္။

           ၁၉၃၉ ေအာက္တိုဘာမွာ ဆိုဗီယက္တပ္္ေတြ လစ္သူေရးနီးယား ေျမကို စေျခခ်တယ္။ အဲဒီေမလထဲမွာ ဆိုဗီယက္က သူ႔စစ္သား၂ ေယာက္ ျပန္ေပးဆြဲခံရတာနဲ႔ပတ္သက္္ျပီး လစ္သူအစိုးရကို သတိေပးစာတေစာင္ပို႔ျပီး ပါ၀င္ပတ္သက္ေေနတယ္လို႔လည္း စြပ္စြဲလိုက္တယ္။  အလားတူ ျခိမ္းေျခာက္မွဳေတြနဲ႔အတူ ဆိိုဗီယက္  ႏိုင္ငံျခားေရးရာ လက္ေထာက္ ေကာ္မရွင္နာ ဦးေဆာင္တဲဲ့ အစုိးရတရပ္ ဖြဲ႔ဖို႔ ဖိအားေပးလာတယ္။လူထုလႊတ္ေတာ္တရပ္ကိုလည္း ဟန္ျပ ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္ျပီီး တင္ေျမွာက္ ဖြဲ႔စည္းေစခဲ့တယ္။

         ဒီအစိုးရကပဲ လစ္သူေရးနီးယားကို အားၾကိဳးမာန္တက္ ဆိုဗီယက္ဇာတ္သြင္းတယ္။ ဥပေဒသစ္ေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးျပဌာန္းလာတာေၾကာင့္ အမ်ိဳးသားလြတ္လပ္ခြင့္ ေဘာင္ေတြ တျဖည္းျဖည္း က်ဥ္းလာရတယ္။ စီးပြါးေရးေတြထိုးက်လာျပီး ေငြေၾကးတန္ဖိုးေတြထိုးက်ကုန္္တယ္၊၊ ေနာက္ဆံုးမူရင္းတန္ဖိုးရဲ့ အစြန္းထြက္ေလာက္ပဲ ေငြတန္ဖိုးကက်န္ေတာ့တယ္။ စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းေတြအားလံုး အေဆာက္အအုံေတြအားလံုး ျပည္သူပုိင္သိမ္းလိုက္တယ္။ လုပ္ငန္းရွင္ေတြအားလံံုး ေမာင္းထုတ္ပစ္တယ္။ စီးပြါးေရးေတြမွာ ကြန္ျမဴနစ္ ဗ်ဴရုိကေရစီ ယႏၱရား ၀င္လာတယ္။ လစ္သူေရးနီးယားစစ္တပ္ကုိလည္း ျပည္သူ႔တပ္မေတာ္လို႔ နာမည္ေျပာင္းျပီး ဆိုဗီယက္တပ္ရင္း ၂၉ လို႔ သတ္မွတ္တယ္၊ ၁၉၄၀ မွာေတာ့ ဆိုဗီယက္ ဥပေဒအားလံုးက လစ္သူေရးနီးယားဥပေဒအားလံုးကုိ လႊမ္းမိုးသြားေတာ့တယ္။

ဆိုဗီယက္အာဏာပိုင္ေတြက လစ္သူေရးနီးယားရဲ့ လူမွဳအေဆာက္အအံုေတြကို အထူးဂရုစိုက္ေျပာင္းလဲပစ္ခဲ့ၾကတယ္။ ဆိုဗီယက္လက္ေအာက္ မေရာက္ခင္က ႏိုင္ငံက စိုက္ပိ်ဳးေရးအေျခခံတဲ့ႏိုင္ငံ။ ဆိုဗီယက္လက္ထက္မွာေတာ့ လယ္ ၇၅ ဧကထက္ ပိုင္္ရင္ ခ်မ္းသာတဲ့ လယ္သမားလို႔ သတ္မွတ္တယ္္။ အားလံုးဘံုလယ္ယာ ေျမေတြလုပ္လိုက္ေတာ့ ျပည္တြင္းအေျခအေနေတြအားလံုး ပ်က္္စီးထိခိုက္ကုန္တယ္။  ေျမပိုင္ရွင္ ၂၈၀၀၀- စိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္းရဲ့ ၁၀ ရာခိုင္ႏွဳန္း ဒီလိုအေရးယူေဆာင္ရြက္ခဲ့လို႔ ပ်က္စီးသြားရတယ္။ အလုိလုိ ေျမငွားဘ၀ေရာက္ကုန္ျပီး သူ႔ေျမသူ ေရာင္းပိုင္ခြင့္ေပါင္ႏွံလႊဲေျပာင္းခြင့္ ဘာမွ မရိွေတာ့ဘူး။ ရုတ္တရက္ဆိုရင္ေတာ့ ဆိုဗီယက္ေတြရဲ႔ ဒီအစီအစဥ္္က ေက်းလက္ေတြမွာ တရားမွ်တမွဳကုိ ဦးတည္သလိုပဲ။ ဒါေပမယ့္ ဒါက လစ္သူေရးနီးယား ေက်းလက္္လူေနမွဳဘ၀ကုိ အစိတ္စိတ္္ ကြဲျပားေစကုန္ျပီး ဆိုဗီယက္္ကုိ ညီညီညြတ္ညြတ္ ခုခံမယ့္ အင္အားေတြကို ျဖိဳခြင္းျပီးသားျဖစ္သြားေစတယ္။

အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ လူဖမ္းပြဲေတြ ၊အစုလိုက္ေရြ႔ေျပာင္းပစ္တာေတြက ေျခာက္ျခားေသြးပ်က္ဖြယ္ လူထုေန႔စဥ္ဘ၀ေတြထဲ ေရာက္လာတယ္။ လွ်ိဳ႔၀ွက္ပုလိပ္အဖြဲ႔  ( NKVD) နဲ႔ ျမိဳ႔ေစာင့္တပ္ေတြ ၁၉၃၉ ေဆာင္းမွာ ေရာက္လာၾကျပီး ပထမေတာ့ အားျဖည့္ရံုပဲ။ ၁၉၄၀ က်ေတာ့ ေနာက္ထပ္ တပ္ေတြ ထပ္ေရာက္လာျပီး အၾကီးအက်ယ္ အၾကမ္းဖက္မွဳေတြ လုပ္ေတာ့တာဘဲ။

၁၉၄၀ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ ၁၁ ရက္ည မွာ လူဖမ္းပြဲ ထိမ္းသိမ္းပြဲအၾကီးအက်ယ္စ တယ္။ အဲဒီတညထဲ လူ ၂၀၀၀ ဟာ ေထာင္ ၈ ႏွစ္စီ အျပစ္ေပးခံရျပီး တျခားေရႊ႔ပစ္တာ ခံရတယ္။ အဲဒီႏွစ္ကုန္မွာေတာ့ တလ လူ ၂၀၀ နဲ႔ ၃၀၀ ၾကား ပံုမွန္ဖမ္းတဲ့ ႏွဳန္းကုိ ေရာက္လာတယ္။ လူေနမွဳဘ၀ေတြ၊ လူမ်ိဳးစုဘ၀ေတြ ၊ ႏိုင္ငံံေရးဘ၀ေတြ အားလံုးကို   ႏိွပ္ကြပ္ေတာ့တာပဲ။

လစ္သူေရးနီးယားဆိုတာ ဆိုဗီယက္အရာရိွေတြေလာကမွာ ပ,စားအေပးမခံရတဲ့ အရာရိွေတြကုိ ပို႔ပစ္တဲ့ ေနရာတခု ျဖစ္လာပါေရာ။ လြတ္လပ္စဥ္ကာက ထင္ရွား ခဲ႔ေနရာရခဲ့တဲ့လစ္သူေရးနီးယားႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္အားလံုးလည္း ထိမ္းသိမ္းတာ စ ခံလိုက္ ၾကရတယ္။

၁၉၄၁ ဇြန္ ၁၃ မွာ ဒီလို ရွင္းလင္းသုတ္သင္ေရး ေတြ မီးကုန္ယမ္းကုန္ ျဖစ္လာတယ္။ အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ ဆိုက္ေဗးရီးယား ပုိ႔ခဲ႔တဲ့ ဦးေရဟာ လူ ၃ ေသာင္း ေက်ာ္သြားတယ္။ ၾကိဳတင္ေသခ်ာျပဳစုထားတဲ့့ စာရင္းေတြနဲ႔ တိုင္ဆိုင္ျပီး လက္ရိွ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို အႏၱရာယ္ေပးႏုိင္ မယ့္ လူတိုင္းကို  NKVD ေတြက ဖမ္းဆီးတယ္။ အဖ်က္အေမွာက္ လုပ္ငန္းေတြမွာ ေခါင္းေဆာင္ႏိုင္မယ့္ လူအားလံုးကို ဖမ္းဆီီးဖယ္ရွား အေ၀းပုိ႔ပစ္တယ္။ ဒီအစုလိုက္ အျပံဳလိုက္ပို႔တာေတြက ဆန္႔က်င္လိုစိိတ္ မရိွေသးတဲ႔ လူတိုင္းရဲ့ ႏွလံုးအိမ္ေတြကုိ ေျခာက္ျခား တုန္လွဳပ္ေစ တယ္။ ဆိုဗီယက္တို႔က သူတို႔ကို ဆန္႔က်င္လာရင္ အဖ်က္အေမွာက္လုပ္ရပ္ေတြလို႔ ကင္ပြန္္းတပ္္ေလ့ရိွတယ္။ ဒါကိုအေရးယူတဲ့ေနရာမွာ ဆန္႔က်င္ဦးေဆာင္တဲ့ သူူေတြကုိသာမက သူ႔မိသားစုေတြကိုပါ ထိခိုက္ေအာင္ ပစ္မွတ္ထားရည္ရြယ္္ခဲ့့တာေတ႔ြြရမယ္။

Getty Images

လစ္သူေယးနီးယားျမိဳ႕ေတာ္ Vilnius  မွ ေအသင္ေခတ္လက္ရာ သမုိင္း၀င္ဘုရားေက်ာင္း

တကယ္က လစ္သူေရးနီးယား ကြန္ျမဴနစ္ပါတီဟာ တိုင္းျပည္ေပၚမွာ ၾသဇာ မရိွတာ၊ ဆုိိုဗီယက္စစ္တပ္ကို အားကုိးေနရတာ ေသခ်ာ သေဘာေပါက္ထားျပီးသား။ ဒါေၾကာင္႔ အေရးယူရမယ့္ ပစ္မွတ္စာရင္းေတြကို ေသခ်ာအေသးစိတ္စီမံျပီး ေရးဆြဲခဲ့ၾကတယ္။ ၁၉၄၁ ေမလေႏွွာင္းပိုင္းမွာ တန္ျပန္ေတာ္လွန္ေရး သမားေတြ၊ အႏၱရာယ္ေပးႏိုင္မယ့္လူစာရင္းေတြကိုေသခ်ာျပဳစုျပီး အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ဖမ္း၊ တျခားပို႔ပစ္ဖို႔ ထိပ္တန္းလွ်ိဳ႔၀ွက္ညႊန္ၾကားခ်က္္ေတြနဲ႔ NKVD၊ NKGB တို႔ကို ညႊန္ၾကားခဲ့တယ္။ ဒီလိုလုပ္ရင္းဘယ္အုပ္စုေတြကေတာ့ အတိုက္အခံဆက္ မလုပ္ရဲေတာ့ဘူး၊ ဘယ္သူေတြေတာ႔ ၾကားမွာေနသြားျပီဆိုတာ သိႏိုင္လာတယ္၊ အၾကီးအက်ယ္တျခားပို႔မပစ္ခင္ ရက္ပိုင္းေလး အလိုမွာမွ NKGB က ပို႔မယ္လူစာရင္း ထုတ္ျပန္တယ္။ တန္ျပန္ေတာ္လွန္ေရးမွာ ပတ္သက္ခဲ့တဲ့လူအားလံုး၊ ဆိုဗီယက္ အမ်ိဳးသားပါတီကို ဆန္႔က်င္ခဲ့တဲ့သူူေတြအားလံုးနဲ႔ အရင္ လစ္သူေရးနီးယား ရဲတပ္ဖြဲ႔နဲ႔ စစ္တပ္က လူေဟာင္းေတြအားလံုး၊ သူတို႔ မိသားစုေတြအျပင္ ရာဇ၀တ္မွဳက်ဴးလြန္ထားသူေတြ၊ လိင္လုပ္ငန္းလုပ္သူေတြ ၊ ဂ်ာမနီက ျပန္လာသူေတြ အကုန္စာရင္းထည္႔တယ္။ ၁၉၄၁ ေမလ ၁၉ရက္ေန႔မွာ  ေဘာ္လတစ္ ၃ ႏိုင္ငံလံုးနဲ႔ အၾကံဳး၀င္တဲ႔ အစုလိုက္ေရႊ႔ေျပာင္းရာမွာ လုုပ္ရမယ္႔ လုပ္ငန္းလမ္းညႊန္ကို NKVD  က ထုတ္ျပန္တယ္။ ဖမ္းဆီးေရး တပ္ဖြဲ႔ေတြ ဘယ္လိုျပင္ရမယ္၊ ဖမ္းရာမွာသံုးရမယ္႔နည္း၊ ပစ္မွတ္ထား ဖမ္းရမယ္႔ လူေတြကို ခ်ဥ္းကပ္ဖမ္းဆီးနည္း၊ ဘယ္လူေတြကိုဖမ္းမလဲ၊ ဘယ္စုရပ္ကထြက္ျပီး ဘယ္လိုပို႔မယ္၊ ပို႔ခံရမယ္႔လူေတြကို ရထားေပၚ ဘယ္လိုတင္မလဲ ဆိုတာကအစ အေသးစိတ္ ညႊန္ၾကားခ်က္ေတြ ေပးေတာ႔တာဘဲ။

နာဇီေတြရဲ့  သိမ္းပိုက္မွဳေအာက္မွာ တခါ

 ၁၉၄၁ ဇြန္လ ၂၂ရက္မွွာ ဂ်ာမနီက  ဘာဘရိုစာ စစ္ဆင္ေရးဆိုတာ နဲ႔ ရုုရွားမဟာမိတ္ျဖစ္တယ္လို႔ သူထင္တဲ႔ ႏိုင္ငံေတြကို ရုတ္တရက္ ထိုးစစ္ဆင္  သိမ္းပိုက္္လာတယ္။ ဆိုဗီယက္တပ္ေတြကုိ သူတို႔က လစ္သူနယ္ထဲက ေမာင္းထုတ္ျပီးတာနဲ႔ ဆိုဗီယက္ဆန္႔က်င္ေရး ၾကားျဖတ္အစုိးရတခု တင္ေပးတယ္။ ခ်ိနဲ႔နဲ႔ လစ္သူေရးနီးယား ေကာင္စီဆိုတာနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ခိုင္းတယ္။ လစ္သူလူမ်ိဳး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ပီထေရာ႔စ္ ကူဘီလီနပ္စ္ကုိ ဦးေဆာင္ေစျပီး ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင္႔ တခ်ိဳ႔ နယ္ေတြကုိေပးတယ္။

          နာဇီေတြ သိိမ္းထားတဲ႔  ၃ ႏွစ္တာ ကာလမွာေတာ႔ လူထုကပူးေပါင္းခဲ့တာမ်ိဳး မရွိသေလာက္ပါဘဲ။ တျခားေဘာ္လတစ္ ၂ ႏိုင္ငံ နဲ႔ မတူတာက လစ္သူေရးနီးယားမွာ နာဇီ SS  တပ္စြယ္ ဖြဲ႔ထားတာမ်ိဳး၊ လစ္သူစစ္တပ္ဖြဲ႔ျပီး ဂ်ာမန္တပ္ေတြနဲ႔ ေပါင္းတာမိ်ဳး လံုး၀ မရိွခဲ႔တာဘဲ။ ဒါေပမယ္႔လည္း ဒီ၃ ႏွစ္အတြင္း လစ္သူေရးနီးယားလူမ်ိဳးေသာင္းနဲ႔ခ်ီျပီး ဂ်ာမနီမွာ အလုပ္လုပ္ဖိို႔ ၊ စုေဆာင္းခဲ႔ဲတာ ဖမ္းဆီးခဲ႔တာ ေတြေတာ႔ သိမ္းပိုက္သူေတြ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္လုပ္သြားၾကတယ္။ လစ္သူလူမ်ိဳးေတြ အကူူအညီနဲ႔ နာဇီတပ္ဖြဲ႔ေတြက ဂ်ဴး လူမိ်ဳး ၁ သိန္း ၈ ေသာင္း ၅ ေထာင္ ( လစ္သူႏိုင္ငံထဲက ဂ်ဴးလူမိ်ဳး ရဲ့ ၈၅ ရာခိုင္ႏွဳန္းအထိ)ကုိ သတ္ျဖတ္ခဲ႔ၾကတယ္။

စာေရးသူ (Tomas Skucas)

၂၉/၁/၀၈